Voorbeelden van dashboards kunt u uiteraard zien op onze site. Maar er zijn verschillende ideeën over wat een dashboard is. In dit artikel worden vier soorten presentatievormen onderscheiden: dashboards, visuele analyse tools, scorecards en rapporten. Híeronder worden ze een voor een behandeld met elk hun eigen eigenschappen.  

Volgens Stephan Few is een Dashboard

'Een visuele weergave van de belangrijkste informatie die nodig is om één of meer doelstellingen te behalen, geconsolideerd en gerangschikt op één enkel scherm, zodat de informatie in een oogopslag kan worden bekeken.' 

'Een dashboard is een visuele weergave van de belangrijkste informatie die nodig is om één of meer doelstellingen te behalen, geconsolideerd en gerangschikt op één enkel scherm, zodat de informatie in een oogopslag kan worden bekeken.' 

Aldus Stephen Few, uitgeroepen goeroe op het gebied van dashboards en schrijver van vele boeken op dit gebied.

De belangrijkste kenmerken van een dashboard zijn als volgt:

• Alle visualisaties staan op een enkel computer scherm - scrollen om meer te zien is in strijd met de definitie van een dashboard.
• Het toont de belangrijkste prestatie-indicatoren/ key performance indicators (KPI's) die gemonitord dienen te worden.
• Interactiviteit zoals filteren en drill-down kan worden gebruikt in een dashboard, maar het moet niet nodig zijn hier gebruik van te maken om de belangrijkste mutaties te zien.
• Het is niet uitsluitend bedoeld voor leidinggevenden, maar moet kunnen worden gebruikt door al het personeel omdat effectieve dashboards eenvoudig te begrijpen en te gebruiken zijn.
• De weergegeven gegevens dienen automatisch bijgewerkt te worden zonder enige hulp van de gebruiker. 

Visuele analyse tools

Visuele analyse tools worden gekenmerkt door de mogelijkheid om verschillende perioden te selecteren, verschillende producten te kiezen of andere gedetailleerdere gegevens te selecteren.

De belangrijkste kenmerken zijn als volgt:

• Het past op een scherm, maar er kunnen (in tegenstelling tot dashboards) schuifbalken voor tabellen zijn met te veel rijen of grafieken met te veel gegevenspunten.
• Het is zeer interactief en meestal wordt functionaliteit zoals filteren en drill-downs geboden
• Het wordt voornamelijk gebruikt om correlaties, trends, uitschieters, patronen en zakelijke omstandigheden in gegevens te vinden.
• De gegevens die worden gebruikt in een visuele analyse tool zijn over het algemeen van historische aard, soms real-time.
• Het kan helpen om KPI's voor dashboards te vinden.
• Het wordt meestal gebruikt door technisch onderlegde gebruikers zoals data-analisten en onderzoekers.

Scorecards

Scorecards en dashboards worden vaak door elkaar gebruikt. De definitie is volgens Dashboards Insight als volgt:

'Een scorecard is een visualisatie in tabelvorm van maatregelen en hun respectievelijke doelen met visuele indicatoren om te zien hoe elke maatregel presteert ten opzichte van hun doelstellingen'

Verder onderscheid wordt hieronder gegeven:

• Het bevat in ieder geval een maatregel, de waarde ervan, zijn doel, en een visuele indicatie van de status (bijvoorbeeld een cirkelvormig verkeerslicht dat groen is voor een goede, geel voor waarschuwing en rood voor slecht) op elke rij.
• Het kan gebruikt worden in een dashboard maar een scorecard is interactief en bevat schuifbalken.
• Het kan gebruikt worden in een visuele analyse tool maar een scorecard hoeft niet interactief zijn.
• Het kan kolommen tonen met trends in sparklines.

Rapporten

Ten slotte is er nog de categorie Rapporten. Rapporten bevatten gedetailleerde gegevens in tabel formaat en tonen specifiek alleen cijfers en tekst, maar ze kunnen gebruik maken van visualisaties om belangrijke gegevens te benadrukken.

Hier zijn de belangrijkste kenmerken van een Rapport:

• Het presenteert cijfers en tekst in tabelvorm.
• Het kan visualisaties bevatten, maar alleen gebruikt om de bevindingen in de gegevens te benadrukken.
• Het is geoptimaliseerd voor het afdrukken en exporteren naar een digitaal document formaat zoals Word of PDF.
• Het is gericht op mensen die de voorkeur geven aan gegevens, bijvoorbeeld advocaten, die liever tekst lezen dan visualisaties interpreteren, en accountants, die het prettiger vinden om te werken met ruwe getallen.

Bij Dashboardsnu richten we ons uiteraard vooral op dashboards, maar er zijn ook raakvlakken met scorecards. Het dashboard weekrapport bijvoorbeeld heeft raakvlakken met een scorecard. De groene en rode bolletjes zijn typisch voor de scorecard. Een belangrijk kenmerk van een dashboard is ook dat het op één pagina zichtbaar is. Er mag niet gescrolled hoeven te worden. Navigeren tussen pagina's onderling kan weer wel. Een voorbeeld hiervan is het dashboard Maatwerk. Dit dashboard is navigeerbaar, maar de informatie zal altijd op één pagina gehouden worden.